✨ Eksperyment z kurkumą i sodą – chemia, którą można zobaczyć

🍁✨ Najpierw zjawisko budzi ciekawość, a dopiero potem wiedza przychodzi jako odpowiedź na tę ciekawość.

W tym doświadczeniu dziecko widzi, jak pod pędzlem zaczyna wyłaniać się wcześniej niewidoczny obraz. Kolor zmienia się tylko w niektórych miejscach i bardzo naturalnie pojawia się pytanie: dlaczego?

Nie trzeba odpowiadać na nie od razu. Najpierw można po prostu zobaczyć, co się wydarzy.

🧪 Czego potrzebujesz?

• 1 łyżka sody oczyszczonej
• 1/4 szklanki wody
• 1 łyżka kurkumy
• 1/3 szklanki alkoholu, np. spirytusu lub żelu antybakteryjnego na bazie alkoholu
• 2 małe słoiczki lub naczynia
• pędzel
• grubsza kartka, najlepiej papier do akwareli

🌻 Jak zrobić eksperyment?

1. Przygotuj roztwór sody

Wymieszaj sodę z wodą. Roztwór może być mocno nasycony, więc nic nie szkodzi, jeśli odrobina sody pozostanie na dnie.

Pędzlem namaluj na kartce dowolny kształt, napis albo prosty rysunek. U nas był to obrys jesiennego liścia. 🍁

2. Poczekaj, aż kartka wyschnie

Zostaw ją na około 15 minut. Jeśli chcesz przyspieszyć ten etap, możesz delikatnie podsuszyć ją suszarką.

3. Przygotuj kurkumę

W drugim naczyniu wymieszaj kurkumę z alkoholem.

Po chwili możesz przelać płyn znad osadu do drugiego naczynia albo przecedzić go przez gazę. Dzięki temu na kartkę trafi mniej drobinek przyprawy.

4. Czas na obserwację

Kiedy obraz namalowany sodą wyschnie, daj dziecku pędzel i roztwór kurkumy.

Nie trzeba zapowiadać, co się wydarzy. ☺️

Przy kolejnych pociągnięciach pędzla wcześniej niewidoczny obraz zacznie się pojawiać.

🔬 Dlaczego obraz zmienia kolor?

Kurkuma zawiera naturalny barwnik o nazwie kurkumina, który może działać jak wskaźnik kwasowo-zasadowy.

W środowisku obojętnym lub kwaśnym pozostaje żółty, natomiast w środowisku zasadowym zmienia barwę w kierunku pomarańczowego i czerwonego.

Soda oczyszczona rozpuszczona w wodzie tworzy środowisko zasadowe. Dlatego tam, gdzie wcześniej namalowaliśmy nią obraz, kurkuma zaczyna zmieniać kolor.

Małemu dziecku nie trzeba od razu opowiadać o pH. Czasem wystarczy:

„Kurkuma ma w sobie substancję, która zmienia kolor, kiedy spotka coś zasadowego. Soda właśnie taka jest.”

💛 Lubisz takie doświadczenia?

Jeśli szukasz prostych pomysłów, które pozwalają dziecku najpierw samemu obserwować, próbować i odkrywać, zapisz się do naszego newslettera.

Co jakiś czas wysyłam tam inspiracje do wspólnego poznawania przyrody, tworzenia i nauki w duchu Montessori.

🌿 Co jest w tym doświadczeniu bliskie Montessori?

Najbardziej lubię tutaj kolejność.

Najpierw własne doświadczenie, obserwacja i zaciekawienie. Dopiero później pojawiają się słowa, które pomagają zrozumieć to, co naprawdę się wydarzyło.

Zamiast przed rozpoczęciem opowiadać dziecku, jaki będzie efekt, można zostawić mu miejsce na odkrycie.

„Co zauważasz?”

„Czy kolor zmienia się wszędzie?”

„Jak myślisz, co wydarzy się przy następnym pociągnięciu pędzla?”

A później jeszcze chwilę obserwować.

Może pojawi się następne „dlaczego?”. Może dziecko będzie chciało sprawdzić, co stanie się z innymi substancjami, porównać efekty albo zrobić eksperyment jeszcze raz.

I być gotowym powiedzieć: „nie wiem 🤭, ale chętnie to z Tobą sprawdzę”.

Bardzo często najciekawsza część zaczyna się właśnie wtedy, kiedy przygotowane przez nas doświadczenie teoretycznie już się skończyło.

🔎 Co możecie sprawdzić dalej?

Jeśli pojawi się ochota na dalsze eksperymentowanie, możecie przygotować niewielkie ilości kilku znanych dziecku substancji, np. wody, roztworu sody, soku z cytryny czy octu, i obserwować, jak zachowuje się przy nich kurkuma.

Nie trzeba od razu podawać odpowiedzi. Najpierw można porównać efekty i zobaczyć, jakie pytania pojawią się po drodze.

🌿 Kilka praktycznych wskazówek

• Kurkuma bardzo mocno barwi, dlatego warto zabezpieczyć ubrania i stół.
• Grubszy papier sprawdzi się lepiej niż zwykła kartka, która może falować od płynu.
• Roztwór zawiera alkohol, dlatego przygotowujemy go i używamy razem z dzieckiem, z dala od ognia i innych źródeł ciepła.
• Nie próbujemy przygotowanych mieszanin i uważamy, żeby nie dostały się do oczu.

Jeśli lubisz takie proste doświadczenia i aktywności w duchu Montessori, zaglądaj na @tulalas_. 🍂